Historische Vereniging Hardenberg en Omgeving
Algemene Ledenvergadering
Jaarverslag 2007
Conform Art 11 van de Statuten brengt de secretaris in de jaarvergadering verslag uit van de in het voorgaande jaar verrichte werkzaamheden en ontplooide activiteiten. Goedkeuring van dit verslag strekt het bestuur tot decharge voor zijn activiteiten.
VERENIGINGSZAKEN:
Vereniging:
De Historische Vereniging Hardenberg en Omgeving was ook in 2007 een zeer actieve vereniging met activiteiten op veel terreinen. Veel vrijwilligers (ongeveer 90 !!) zijn enthousiast werkzaam in allerlei werkgroepen en functies. Continuïteit behouden in het vrijwilligerswerk vraagt veel aandacht. Daarom zijn we steeds op zoek naar nieuwe en ook jongere vrijwilligers die zich willen inzetten voor het behoud van het culturele erfgoed van ons gebied. Gelukkig konden we in 2007 diverse nieuwe enthousiaste vrijwilligers verwelkomen.Ook het werven van nieuwe leden is cruciaal voor onze vereniging. Deze twee onderwerpen behoren dan ook tot de speerpunten van het bestuursbeleid.
In 2009 hopen we onze 25ste verjaardag te vieren en daar zal uiteraard de nodige aandacht aan gegeven worden in dat jubileumjaar.
Bestuur:
Bestuurslid Erna Mulder-Scholtens is aftredend en stelt zich niet herkiesbaar.
Het Bestuur stelt voor om de heer Jan Plaggenmarsch tot bestuurslid te benoemen. Het is je bedoeling dat Jan zich bezig gaat houden met het onderwerp Jeugdbeleid. Naast het al jaren bestaande programma van het bezoek van leerlingen uit groep 8 van het basisonderwijs aan het museum komen er steeds meer initiatieven van Gemeente, Provincie, Kunst en Cultuur Overijssel enz. om leerlingen van het primair en voortgezet onderwijs meer te betrekken bij ons cultureel erfgoed. Reden voor het bestuur om daar meer gericht aandacht aan te besteden.
Financiële Aministratie:
De financiële situatie van onze vereniging is gelukkig goed. De beheerskosten van het gebouw Voorstraat 34 zoals inbraak- en brandalarm, verzekering enz nemen o.a. door strengere overheidsvoorschriften voortdurend toe. Reden waarom ook inkomsten en uitgaven goed in de hand moeten worden gehouden.
Automatisering:
De ontwikkeling van de automatisering neemt een steeds grotere vlucht, ook bij de Historische Vereniging Hardenberg. In 2007 hebben we geïnvesteerd in de aanschaf van een extra computer met scanner voor het scannen van foto’s, dia’s, negatieven en documenten en in een bijbehorende programma waarmee documenten omgezet kunnen worden naar Word of PDF bestanden.
Ook is de oude centrale server vervangen door een modernere met veel meer capaciteit en in externe harde schijven en een programma om back-ups te kunnen maken van onze vitale bestanden.
Verder is het Programma Adlib Museum aangeschaft ter vervanging van het verouderde DOS programma IMC Basisregistratie. Probleem is wel om voldoende vrijwilligers te vinden die willen helpen de oude bestanden over te zetten in het nieuwe systeem en de ontstane achterstand in te lopen.
Ook is een nieuwe en moderne beamer aangeschaft waarmee op vergaderingen, beurzen enz. op professionele manier informatie over de vereniging en de werkgroepen kan worden gegeven.
Een uitbreiding van de ruimte op de website is in voorbereiding.
Bijeenkomsten.
Op Dinsdag 27 februari hielden we onze jaarvergadering in De Schakel te Hardenberg. We namen afscheid van Aly van der Kamp als bestuurslid. Rieks Bulthuis werd verwelkomt als nieuwe voorzitter. In het kader van de herdenking van de 200ste sterfdag van Clara Feyoena van Raesfeldt werd door Sieny Kampman-Veldsink vertelt over het leven van deze dichteres van Heemse.
In de loop van 2006 werd meegewerkt aan allerlei activiteiten rond deze Clara herdenking o.a. door de organisatie van 2 excursies naar haar geboortegrond in Friesland op 8 Juni en 7 september en aan de speciale Clara dag te Heemse op 1 september waarbij o.a. een standbeeld van Clara werd onthult bij het Clara Feyoena Heem.
Op 20 maart werd de eerste lezing avond gegeven in De Schakel door prof. dr. Pieter van Reenen, die een lezing over het Sallands dialect hield en in het bijzonder over het gebruik van de ie en de uu klank.
29 maart 2007 hadden we onze jaarlijkse avond voor alle vrijwilligers in De Esch. Naast het optreden van het duo Aalt Westerman en Diny Bijker uit Nieuw Leusen met liedjes en sketches in Sallands dialect was er gelegenheid om elkaar te ontmoeten onder het genot van een hapje en drankje.
Op 4, 5 en 6 oktober namen we deel aan de beurs “Huis Totaal Hardenberg” in de Evenementenhal. Naast een eigen stand gaven de dames Gerry Stoel en Ge van den Poll een speciaal accent aan onze aanwezigheid door reclame voor de vereniging te maken in prachtige kleding uit de collectie Nijenstede. En met succes: het resultaat was o.a 30 nieuwe leden.
Op 14 november 2007 werd een lezingenavond georganiseerd in De Zwieseborg. De lezing werd gegeven door de heer D. Boekema van de Menno van Coehoorn Stichting die vertelde over het historische verdedigingswerk de Loozensche Linie.
Gemeente Hardenberg
Met de Gemeente Hardenberg wordt regelmatig en plezierig overleg gepleegd o.a. met de afdelingen Kunst en Cultuur over zaken als het door ons gehuurde pand Voorstraat 34, subsidiemogelijkheden zoals Projectsubsidie, subsidies voor vervangingsinvesteringen enz.
2. WERKGROEPEN:
Algemeen:
Het verenigingswerk vindt hoofdzakelijk plaats door de vrijwilligers in allerlei werkgroepen. Het vorig jaar ingezette Bestuursbeleid om meer op afstand te besturen en de werkgroepen een grotere zelfstandigheid te geven werkt in de praktijk goed. Het geeft de werkgroepen meer vrijheid en daardoor meer bevrediging in het werk.
Redactie Rondom
Deze oudste werkgroep en basis van onze Vereniging, (immers zonder blad geen leden), is er ook in deze 24ste jaargang weer in geslaagd de 4 kwartaaluitgaven (180 pagina’s!) van ons verenigingsblad “Rondom den Herdenbergh” te vullen met interessante artikelen over de historie van onze streek. De globale planning van het blad voor 2008 is gereed met o.a. in het 4de kwartaal een special over de grote brand van driehonderd jaar geleden en andere rampen in Hardenberg en omgeving.
Kleppergroep
Deze werkgroep had weer een zeer succesvol jaar. Maar liefst 3500 passagiers in 70 bussen! De rit ging voornamelijk door Zuid Drenthe en wel door de nieuwe gemeente Coevorden met veel mooie oude dorpen. We kwamen langs de hunebedden van Noordsleen en hadden een koffiestop bij Het Hoes van Hol An in Oud Aalden. Er was veel voorbereidend werk gedaan en met name de Try-outs, met vrijwilligers van de Historische Vereniging waren een succes. De gidsen hadden veel te vertellen onderweg en dat werd alom gewaardeerd.
De voorbereidingen voor de kleppertoer 2008 zijn in volle gang. De rit gaat door een deel van Twente. Door het fraaie coulissenlandschap dat wordt afgewisseld met mooie essen en interessante dorpen. De verste plaatsen zijn Saasveld en Weerselo. Mede vanwege het enorme aantal deelnemers en omdat Jannie Luisman en Jan Hofsink en te kennen hebben gegeven te willen stoppen aan het eind van dit tiende seizoen, is de gidsengroep uitgebreid met Gerry Feddes-Reinders en Henk Schoemaker.
Museum/tentoonstellingen:
De werkgroep is druk geweest met het uitzoeken en inventariseren van de via de Stichting Oud Heemse verkregen collectie Nijenstede. Onderdelen hieruit zullen bij diverse exposities worden gebruikt o.a. bij kleine externe wisseltentoonstellingen binnen de vestigingen van de Saxenburggroep. Verder ligt het in de bedoeling een modeshow te organiseren met kleding uit deze nieuwe aanwinsten
Er werd verder gewerkt aan het opschonen en registreren van de gehele museumcollectie
Er werd deelgenomen aan twee cursussen. De cursus “Rondleiden en Klantvriendelijkheid” met namen voor de suppoosten en in samenwerking met de Saxenburggroep en collega’s van de werkgroep uit Gramsbergen aan de cursus “Tentoonstellingen maken”. Beide waren een groot succes.
Voorbereidingen werden getroffen voor de nieuwe tentoonstelling in 2008 over “De grote brand van Hardenberg”, nu 300 jaar geleden. De boerenwagen, die voor de komende tentoonstelling wordt gebruikt, is geheel gerestaureerd en er is een schandpaal gemaakt die hierbij gebruikt zal worden.
Verder werd gewerkt aan het schoonmaken en opknappen van de kelderruimte waar een permanente expositie zal worden ingericht over de vroegere keuken.
Genealogie
Deze groep kwam elke Dinsdagavond bijeen in de Historiekamer en hield zich o.a. bezig met het aanvullen van gegevens in het Computerprogramma Pro Gen, en met de eigen stamboom.
De werkgroep is bezig aan een nieuw kwartierstatenboek dat eind 2008 uit zal komen, in ieder geval voor de jubileumdag in 2009.
Het reeds bestaande overzicht uit van geboortes, huwelijken,
overlijden, jubilea en annonces uit het Salland’s Volksblad uit de periode
1902-1929 is dit jaar bijgewerkt tot en met 1940. De uitbreiding zal binnenkort
op de website worden geplaatst.
In het komende jaar zal er meegewerkt worden aan het Project Ken je Kunst van de Gemeente Hardenberg door een cursus te geven “Maak je eigen stamboom” voor leerlingen van groep 6-8 basisonderwijs.
Dialect
Elke maand kwam de werkgroep Dialect een middag bij elkaar om de G.O.S. lijsten te bespreken die thuis waren ingevuld. G.O.S. is een grensoverschrijdend streektaalproject, opgezet door de IJsselacademie. Hier is 9 jaar aan meegewerkt, samen met ruim zeventig groepen uit alle delen van Overijssel en vijf groepen uit de Graafschap Bentheim. Eind 2007 werd dit project afgesloten. Het heeft tot nu toe geresulteerd in de uitgave van vijf woordenboeken die alle in de boekhandel te koop zijn.
In januari was er een cursusavond in de studiezaal van de Oudheidkamer over Noordoost-Overijsselse taal en cultuur, waaraan door de werkgroep is meegedaan.
In maart is kleine kring een enquête gehouden over het onderwerp: Help, een moes in mien huus, t.b.v. prof. dr. Pieter van Reenen, die een lezing over het Sallands dialect gehouden heeft in de Schakel.
In Den Ham werd met de complete werkgroep een middag verzorgd voor ouderen van de P.K.N. en enkele keren werd in groepjes van twee of drie personen opgetreden voor diverse verenigingen.
Verder worden door de werkgroep onderwerpen besproken en uitgewerkt voor de rubriek “Plat ni-js” in het kwartaalblad van de Historische Vereniging. In 2007 waren dat de titels: De trap des ouderdoms, Hoogtij en andere dagen en Uut de la van ‘t kammenet.
Het jaar werd besloten met een uitstapje naar Hellendoorn waar het Johanna van Buren museum bezocht werd.
Gesproken geschiedenis
De activiteiten van deze groep stonden in 2007 op een wat lager maar zullen in 2008 weer worden voortgezet met diverse projecten.
Fotografie:
Scanning en registratiegroep: Goede voortgang werd gemaakt met het inscannen van het fotobestand.
Voor de Foto herkennings groep worden nieuwe vrijwilligers gezocht.
Goede voortgan werd gemaakt met het fotograferen van alle grafstenen op de Begraafplaats aan de Bruchterweg en het op de website plaatsen van deze foto’s met bijbehorende gegevens zodat deze makkelijk benaderbaar zijn.
Hierna zal aan de Begraafplaats aan de Scholtensdijk te Heemse worden begonnen.
Kerkhof Nijenstede: Baarhuisje Kerkhof Nijenstede
Deze werkgroep werkte ook in 2007 ijverig verder aan het onderhoud van het historische kerkhof Nijenstede aan de Stationsstraat welke begraafplaats de status van Gemeentelijk Monument heeft. Helaas zijn de plannen om tot herstel van het voormalige baarhuisje te herbouwen en daar een informatiecentrum van te maken nog niet verder gekomen. Hierover wordt nog gesproken met de Gemeente Hardenberg.
De Historische Vereniging neemt verder deel in diverse externe werkgroepen:
Stichting Historische Projecten:
Deze Stichting heeft ten doel het uitgeven van boeken over de historie van onze streek dus over de gehele Gemeente Hardenberg. Hierbij wordt nauw samen gewerkt met de Historische Vereniging Hardenberg en de andere Historische Verenigingen in de Gemeente Hardenberg.
Het Monumentenboek waarin alle Rijks- en Gemeentemonumenten in de (nieuwe) Gemeente Hardenberg zijn opgenomen is al ver gevorderd en zal eind 2008 verschijnen. De vereniging stelt dit boek tegen een speciale prijs van € 15,-- ter beschikking aan haar leden of zij die lid worden.
De redactie is verder bezig met de voorbereiding van een omvangrijk boek over Hardenberg Stad dat zal verschijnen bij gelegenheid van het 650-jarig jubileum in 2012. Een omvangrijke staf van hulpschrijvers is bezig zich te verdiepen in de ongeveer 50 hoofdstukken die het boek zal tellen.
Klankbordgroep Masterplan Centrum
Ook dit jaar namen we deel in deze externe klankbordgroep van de Gemeente Hardenberg. We volgen daar de ontwikkelingen van de zeer omvangrijke bouwactiviteiten in het kader van het Masterplan in Hardenberg Centrum. Arnoud Pullen en Erwin Wolbink die onze vereniging gedurende 6 jaar in deze groep hebben vertegenwoordigd vonden het tijd worden om afscheid te nemen van dit werk. Ze werden opgevold door Rieks Bulthuis en Fred Hamhuis.
Platform Historische Verenigingen in de Gemeente Hardenberg
Naast Dedemsvaart, Hardenberg, Gramsbergen en Slagharen is dit jaar ook Sibculo tot dit platform toegetreden. Het platform fungeert als aanspreekpunt voor de Gemeente Hardenberg. Getracht wordt door meer samenwerking en onderlinge afstemming elkaar te kunnen ondersteunen op allerlei terreinen en daardoor ook kosten besparend te kunnen werken. Er wordt gewerkt aan een duidelijker structuur van dit platform. Mevr. Geja Krol, ambtenaar afdeling Cultuur neemt regelmatig deel aan dit overleg en van de afdeling Archief neemt Erwin Wolbink deel wanneer agendapunten aan de orde zijn die met deze afdeling te maken hebben.
Heemnaobers:
Het doel van de werkgroep de Heemnaobers is o.a. om de kennis van de streekgeschiedenis te bevorderen, het verzamelen en bewaren van oudheidkundige voorwerpen, het instandhouden van het Saksisch dialect en het organiseren van exposities, bijeenkomsten, excursies en uitgeven van publicaties.
Leden Verenigingen zijn: Langeveen, Ootmarsum, Coevorden, Schoonebeek, Denekamp, Gramsbergen, Vasse-Mander-Hezingen, Bruinehaar, Slagharen, Hardenberg, Neuenhaus, Uelsen, Wilsum, Emlicheim, Nordhorn en Wietmarschen. Verschillende activiteiten werden door bestuursleden bijgewoond.
Museumoverleg Vechtdal.
In dit overlegplatform van alle Cultuurhistorische verenigingen in het Vechtdalgebied wordt met het KCO (Kunst en Cultuur Overijssel) 2 maal per gesproken over ontwikkelingen op dit terrein. In samenwerking met KCO werden een aantal cursussen in eigen gebouw georganiseerd en werden een aantal cursussen en bijeenkomsten elders in de provincie bijgewoond.
Werkgroep Open Monumentendag
De organisatie van de jaarlijkse Open Monumenten dag wordt aangestuurd door de Gemeente Hardenberg. In 2007 werd niet meegedaan aan de activiteiten omdat het thema voor ons niet aansprekend was.
Werkgroep Straatnamen
Deze werkgroep adviseert het College van B&W inzake de naamgeving van (nieuwe) straten. Jan Hofsink is vele jaren namens onze vereniging lid geweest van deze commissie. Hij wordt in 2008 opgevolgd door Arjan Barnard.
Hardenberg, maart 2008.
Fred Hamhuis, Secretaris