Algemene Ledenvergadering

Jaarverslag 2008

Conform Art 11 van de Statuten brengt de secretaris in de jaarvergadering verslag uit van de in het voorgaande jaar verrichte werkzaamheden en ontplooide activiteiten. Goedkeuring van dit verslag strekt het bestuur tot decharge voor zijn activiteiten.

1. VERENIGINGSZAKEN:

Vereniging:

2008 was voor de Historische Vereniging Hardenberg e.o. een succesvol jaar. Niet minder dan 15 nieuwe vrijwilligers traden tot ons vrijwilligers corps toe waarmee het aantal van 100 gepasseerd werd zodat het aantal nu 101 bedraagt.

Bestuur:

De heer Jan Plaggenmarsch die in 2008 tot het Bestuur toetrad en enthousiast begon aan het taakgebied Jeugdbeleid van de Vereniging, zag zich zeer tot zijn spijt gedwongen om deze taak weer neer te leggen tengevolge van een taakverzwaring binnen de directie van het Greydanuscollege. Het Bestuur zoekt naar een opvolger met affiniteit met dit belangrijke beleidsterrein.
De heer Harry Hindriks, tot voor kort Hoofd van de Caspar Diemerschool te Bergentheim is bereid gevonden om bestuurslid te worden. Aangezien het voorzitterschap van een grote vereniging als de Historische Vereniging Hardenberg e.o. voor voorzitter Rieks Bulthuis in de praktijk toch wat moeilijk te combineren is met zijn werkzaamheden als notaris voor het Notariskantoor Vechtdal Notarissen, is in onderling overleg besloten dat Harry Hindriks op termijn zijn taak als voorzitter zal overnemen. Hij is in staat om zich meer en vooral overdag beschikbaar te maken voor dit werk. Rieks Bulthuis zal zich binnen het bestuur speciaal bezig houden met projecten op historisch gebied.
Aftredend en herkiesbaar is Hennie Reinders.
Bovenstaande bestuurswisselingen zullen ter goedkeuring worden voorgelegd aan de Algemene Ledenvergadering.

Financiële Administratie:

De financiële situatie van onze vereniging is gelukkig goed. Wel laat onze begroting voor 2009 voor het eerst in de geschiedenis van de vereniging een tekort zien. Dit wordt veroorzaakt door 2 dingen:
Een bedrag van € 5000,-- is uitgetrokken voor de viering van ons 25-jarig jubileum in 2009 en een bedrag van ongeveer gelijke grootte is nodig voor een eenmalig tekort op ons Verenigingsblad Rondom den Herdenbergh dat vanaf 2009 in een moderne vormgeving en in kleur verschijnt. De werkelijke tekorten over 2009 zullen t.z.t. ten laste van de reserve gebracht worden waarop we tot nog toe minder een beroep hebben hoeven te doen dan verwacht.

Automatisering:

Op het terrein van automatisering werden flinke stappen voorwaarts gezet. Een deel van de hardware werd vervanging door modernere en snellere apparatuur. Verder werd met de invoering van de nieuwe Adlib registratie systemen goede voortgang gemaakt. Naast het nieuwe Adlib Museum Basis systeem werd in 2009 ook het Adlib Bibliotheek Basis systeem ingevoerd. Voor beide systemen werd een 2de licentie aangeschaft zodat nu op 4 systemen tegelijkertijd aan dit project kan worden gewerkt. Beid systemen zijn identiek zodat de benodigde kennis eenvoudig uitwisselbaar is. 10 (deels nieuwe) vrijwilligers zijn opgeleid en werken aan de invoer van de gegevens van de museale objecten en boeken, archiefstukken enz. Hierdoor wordt continuïteit en een brede verspreiding van kennis op het gebied van deze systemen verkregen zodat bij vertrek of uitval van een vrijwilliger niet plotseling alle kennis wegvalt.

Het doel van deze systemen is om exact vast te leggen welke objecten we in bezit hebben, waar nodig met foto, en tevens waar die objecten, (intern of extern) zijn opgeslagen en deze gegevens voor medewerkers en bezoekers makkelijk toegankelijk te maken.

Activiteiten in 2008:

26 maart 2008 hielden we de Jaarvergadering in Gebouw De Esch te Heemse. Na de pauze gaf Arjan Barnard een dia presentatie over “Industrieel erfgoed in onze omgeving”, een interessant overzicht over de historie van industriële bedrijvigheid in ons gebied.
24 April 2008 werd de Vrijwilligersavond gehouden in de Zwieseborg te Loozen. Na een wandeling over de herstelde Loozensche Linie en de oude Vechtmeander werd door de heren Wim Laarman van het Waterschap Velt en Vecht en de heer Nico Arkes van Staatsbosbeheer een presentatie gegeven over de duitvoering van deze werken en de toekomst van dit historisch object.
21 Mei 2008 hadden we de Voorjaarslezing in gebouw Het Refter te Sibculo. Na een rondleiding over het voormalige kloosterterrein onder leiding van leden van Stichting Klooster Sibculo werd een lezing gehouden door Mevrouw Els Marijnissen die in de vorm van Powerpoint presentaties zal vertelde over 'Hoe het klooster in Sibculo kwam'. Op zoek naar een verdwenen klooster.'
19 september 2008 werd een interessante dagexcursie gemaakt door de mooie Achterhoek. Na een koffiestop in Restaurant Berkel Palace te Borculo wordt een bezoek gebracht aan het Brandweermuseum te Borculo. De lunch werd gebruikt in het Erve Brooks te Gelselaar. Na de middag werd een retourrit gemaakt met de historische Stoomtrein van Haaksbergen naar Boekelo.
12 November 2008 werd de najaarslezing georganiseerd in Gebouw De Esch te Heemse waar Gerrit Sasbrink uit Dedemsvaart een lezing hield over zijn hobby: het maken en repareren van zonnewijzers en over de historie van deze vroegere methode van tijdmeting.

Gemeente Hardenberg

Met het College van B&W en ambtenaren van de Gemeente Hardenberg werd regelmatig en plezierig overleg gepleegd o.a. met de afdelingen Kunst en Cultuur over zaken als het door ons gehuurde pand Voorstraat 34, subsidiemogelijkheden zoals Projectsubsidie, Aaltje Kraakdag enz.

2. WERKGROEPEN:

Algemeen:

Het verenigingswerk vindt hoofdzakelijk plaats door de vrijwilligers in allerlei werkgroepen. De werkgroepen werken met een grote mate zelfstandigheid en worden door het bestuur waar nodig ondersteund met de nodige faciliteiten en middelen.

Redactie Rondom
Deze werkgroep is er in deze 25ste jaargang weer in geslaagd de 4 kwartaaluitgaven van ons verenigingsblad “Rondom den Herdenbergh” te vullen met interessante historische artikelen over onze streek. Een speciaal nummer werd gewijd aan de herdenking van de Grote Brand van Hardenberg. De Redactie werd in de loop van 2009 uitgebreid met de komst van Arnoud Pullen. Mede gelet op het 25-jarig jubileum kwam de werkgroep met het voorstel om het blad in een nieuwe magazineachtige vorm te laten verschijnen en in kleur. Het blad zal met ingang van 2009 gedrukt worden bij drukkerij OLBO te Hardenberg Op de jaarvergadering zal door middel van panelen een indruk worden gegeven van het nieuwe blad.

Werkgroep Kleppertoer
Deze werkgroep had weer een zeer succesvol jaar. Maar liefst 3900 passagiers in 72 bussen! Daarvan waren er 25 ritten met groepen, die daarmee een wezenlijk deel van het succes uitmaken. De rit ging door een deel van Twente. Door het fraaie coulisselandschap dat wordt afgewisseld met mooie essen en interessante dorpen. De verste plaatsen waren Saasveld en Weerselo. De koffiestop was in 't Stift in Weerselo. Jannie Luisman en Jan Hofsink stopten aan het eind van dit tiende seizoen als gidsen. De Werkgroep was al uitgebreid met Gerry Feddes-Reinders en Henk Schoenmaker, die het hele seizoen al meedraaiden. Om de verwachte grote aantallen aan te kunnen is het aantal gidsen opnieuw uitgebreid door de komst van Martin Valkman en Annie Kremer-Sierink.

Museum/tentoonstellingen
Begin 2008 werd veel tijd besteed aan de voorbereidingen voor de nieuwe tentoonstelling “De grote brand van Hardenberg”, 300 jaar geleden. De boerenwagen, die voor de komende tentoonstelling wordt gebruikt, is geheel gerestaureerd. De kelderruimte werd schoongemaakt en opgeknapt en er werd een permanente expositie ingericht van gebruiksvoorwerpen uit de vroegere keuken. De stellingruimte op de zolder werd uitgebreid en gereorganiseerd en van een consequente nummering voorzien. Met medewerking van Riet Strijker, conservatrice van het Museum Almelo werd een door Woningbouwvereniging De Veste gesponsorde cursus gevolgd om de voor de kleding van de Collectie Nijenstede gebruikte stoffen in kaart te brengen. De kledingstukken en accessoires worden stuk voor stuk in kaart gebracht en gefotografeerd en in het Adlib Museum ingevoerd. Het ligt in de bedoeling om dit werk in 2009 te laten uitmonden in een modeshow van deze prachtige kledingcollectie. Met medewerking van de Bibliotheek in het LOC werd in de bibliotheek een vitrine ingericht met als thema “winter” met bijbehorende voorwerpen, kledingstukken en boeken. In het Zwieseborg complex werden in diverse kamers voorwerpen en schilderijen geëxposeerd passend in deze historische omgeving. Verder zijn kleine wisselexposities met de vestigingen van de Saxenburggroep in voorbereiding.

Genealogie
Deze groep kwam elke Dinsdagavond bijeen in de Historiekamer en hield zich o.a. bezig met het aanvullen van gegevens in het Computerprogramma Pro Gen en met de eigen stamboom.In het kader van het 25-jarig jubileum wordt gewerkt aan een genealogiedag op 31 oktober waarvoor de zusterverenigingen uit de omgeving worden uitgenodigd. Medewerking werd verleent aan het Project “Ken je Kunst” van de Gemeente Hardenberg door een cursus te geven “Maak je eigen stamboom” voor leerlingen van groep 6-8 basisonderwijs. 11 enthousiaste jongeren namen hieraan deel.

Dialect
Deze werkgroep heeft tot doel onze Saksische streektaal te documenteren en levend te houden. De werkgroep vergadert 1 keer per 6 weken en heeft zich in 2008 hoofdzakelijk beziggehouden met het verzamelen van gegevens voor de rubriek plat ni-js. De onderwerpen waren dit jaar in nr. 1: Starke verhalen, nr.2: Kraantenverslag uut 1934 over uutgraven van de haven + ingezonden verhaalties van een old Hardnbarger, nr. 3: Langs 't tuunpad van mien va (over 't arf van vrogger) en nr. 4: Samenspraak over de grote braand van 1708. In totaal 17 pagina's dialect.

Gesproken geschiedenis
Tengevolge van ziekte stonden de activiteiten van deze kleine werkgroep in 2008 op een wat lager pitje. Het vastleggen van mondelinge verhalen van veelal oudere inwoners die nog veel kunnen vertellen over de geschiedenis uit hun jeugdjaren zal in 2009 weer worden voortgezet waarvoor zich diverse projecten aandienen.

Fotografie
De werkgroep Fotoherkenning werd dit jaar nieuw leven ingeblazen o.a. door de komst van meerdere nieuwe vrijwilligers. Op velerlei manieren worden mensen opgeroepen te helpen om de personen op groepsfoto’s te herkennen zodat de persoonsgegevens kunnen worden vastgelegd. In de vernieuwde Rondom den Herdenbergh zal elk kwartaal een foto worden geplaatst. Dit zal ook gebeuren in andere media zoals de Toren, de Kabelkrant enz. Ook zullen voor dit doel geschikte gelegenheden worden bezocht met het fotomateriaal zoals o.a. het Buurthuis. De Scanning en registratiegroep maakt goede voortgang met het inscannen en bewerken van de vele duizenden foto’s, diapositieven en fotonegatieven. De foto’s met bijbehorende gegevens worden opgeslagen in het Adlib systeem van waaruit de gewenste gegevens makkelijk zijn op te vragen. Goede voortgang werd gemaakt met het fotograferen van alle grafstenen op de Begraafplaats aan de Bruchterweg en het op de website plaatsen van deze foto’s met bijbehorende gegevens zodat deze makkelijk benaderbaar zijn. Het ligt in de bedoeling om hierna verder te gaan met andere kerkhoven zoals b.v. Begraafplaats aan de Scholtensdijk te Heemse.

Kerkhof Nijenstede
Deze werkgroep werkte ook in 2008 ijverig verder aan het onderhoud van het historische kerkhof Nijenstede aan de Stationsstraat welke begraafplaats de status van Gemeentelijk Monument heeft. Helaas zijn de plannen om tot herstel van het voormalige baarhuisje te herbouwen en daar een informatiecentrum van te maken nog niet verder gekomen. Pogingen worden in het werk gesteld om dit historische kerkhof als groene long in de oprukkende bebouwing in stand te houden en toegankelijk te maken voor het publiek. Hierover wordt overleg gevoerd met de Gemeente Hardenberg.

Werkgroep Archeologie
Pogingen om deze werkgroep weer te reactiveren zijn tot nog toe niet gelukt. Wel werd in 2008 door een aantal (bestuurs) leden deel genomen aan een 2-tal bijeenkomsten met de Gemeente Hardenberg inzake het actualiseren van de Gemeentelijke Archeologiekaart.

De Historische Vereniging neemt verder deel in diverse externe werkgroepen:

Stichting Historische Projecten: Het Monumentenboek waarin alle Rijks- en Gemeentemonumenten in de (nieuwe) Gemeente Hardenberg zijn opgenomen werd in November 2008 gepresenteerd. Door de speciale aanbieding van dit boek ad € 15,-- voor leden en nieuwe leden konden we een flink aantal nieuwe leden verwelkomen.
Klankbordgroep Masterplan Centrum: Ook dit jaar namen we deel in deze externe klankbordgroep van de Gemeente Hardenberg. We volgen daar de ontwikkelingen van de bouwactiviteiten in het kader van het Masterplan in Hardenberg Centrum waarbij uiteraard met name gelet wordt op het waar mogelijk behouden van nog aanwezige historische objecten.

Platform Historische Verenigingen in de Gemeente Hardenberg: Dit Platform bestaande uit de verenigingen en Stichtingen uit Dedemsvaart, Hardenberg, Gramsbergen en Slagharen en Sibculo fungeert als aanspreekpunt voor de Gemeente Hardenberg. Tevens wordt waar mogelijk en nuttig getracht door meer samenwerking en onderlinge afstemming elkaar te ondersteunen op allerlei terreinen en daardoor ook kosten besparend te kunnen werken.

Werkgroep Open Monumentendag: Bij de organisatie van de jaarlijkse Open Monumenten dag is de ondersteuning door de Gemeente Hardenberg teruggebracht tot het verstrekken van een financiële bijdrage. Deze werkgroep functioneert nu als een sub-groep van het Platform Historische Verenigingen in de Gemeente Hardenberg. Het thema voor 2008 was Sporen in het landschap. Het thema voor 2009 is “kaarten” in alle mogelijke vormen. Het ligt in de bedoeling een expositie te maken van landkaarten van onze omgeving.

Heemnaobers: Het doel van de werkgroep de Heemnaobers is o.a. om in het grensgebied de kennis van de streekgeschiedenis te bevorderen, het verzamelen en bewaren van oudheidkundige voorwerpen, het instandhouden van het Saksisch dialect en het organiseren van exposities, bijeenkomsten, excursies en uitgeven van publicaties.
Leden Verenigingen zijn: Langeveen, Ootmarsum, Coevorden, Schoonebeek, Denekamp, Gramsbergen, Vasse-Mander-Hezingen, Bruinehaar, Slagharen, Hardenberg, Neuenhaus, Uelsen, Wilsum, Emlicheim, Nordhorn en Wietmarschen. Verschillende activiteiten werden door bestuursleden bijgewoond.

Museumoverleg Vechtdal: In dit overlegplatform van alle Cultuurhistorische verenigingen in het Vechtdalgebied wordt met het KCO (Kunst en Cultuur Overijssel) 2 maal per gesproken over ontwikkelingen op dit terrein. In samenwerking met KCO worden cursussen en bijeenkomsten georganiseerd.

Werkgroep Straatnamen: Deze werkgroep adviseert het College van B&W inzake de naamgeving van (nieuwe) straten.

Hardenberg, maart 2009. Fred Hamhuis, Secretaris