Conform Art 11 van de Statuten brengt de secretaris in
de jaarvergadering verslag uit van de in het voorgaande jaar verrichte
werkzaamheden en ontplooide activiteiten. Goedkeuring van dit verslag strekt
het bestuur tot decharge voor zijn activiteiten.
VERENIGINGSZAKEN:
Vereniging:
2009, het jaar waarin de Historische Vereniging
Hardenberg e.o. haar 25-jarig bestaan
vierde, was een gedenkwaardig en zeer succesvol jaar. De viering bracht ook extra kosten met zich
mee. De consequenties daarvan vindt U terug onder Financiën. Alle werkgroepen
gaven in hun activiteiten aandacht aan dit jubileum. U vindt die terug onder de
rubriek Activiteiten in 2009 en onder de
Werkgroepen.
Bestuur:
De heer Jan Plaggenmarsch die in 2008 tot het Bestuur toetrad en enthousiast begon aan het taakgebied Jeugdbeleid van de Vereniging, zag zich, zeer tot zijn spijt, gedwongen om deze taak weer neer te leggen tengevolge van een taakverzwaring binnen de directie van het Greydanuscollege.
Ook voor voorzitter Rieks Bulthuis bleek in de praktijk het voorzitterschap van deze grote vereniging toch moeilijk te combineren met zijn werkzaamheden als notaris voor Vechtdal Notarissen.
De heer Harry Hindriks, tot voor kort
Hoofd van de Caspar Diemerschool te Bergentheim, werd bereid gevonden het
voorzitterschap op zich te nemen. Rieks Bulthuis blijft als adviseur betrokken
bij het bestuur.
Hennie Reinders werd herkozen als
bestuurslid.
Financiën:
De financiële situatie van onze vereniging is structureel redelijk goed.
De rekening over 2009 van de vereniging laat een tekort zien.
Dit wordt, zoals in de ALV van Maart 2009 al werd voorzien, veroorzaakt door:
· De uitgave van ons Blad "Rondom den Herdenbergh" levert over 2009 een eenmalig tekort op van +/- € 5000,-- tengevolge van de overgang op een ander formaat in kleur en een extra dik nummer in het 4de kwartaal van 2009. Vanaf 2010 worden deze extra kosten grotendeels gedekt door de contributieverhoging van € 15,-- naar € 17,50 en de sponsoring van 1 pagina door Drukkerij Olbo, Woningbouwvereniging De Vechtstreek en Vechtdal Notarissen.
·
Voor de viering van ons 25-jarig jubileum in 2009 werd
een bedrag van € 5000,-- uitgetrokken.
De Jubileum commissie bleef keurig binnen dat bedrag.
Doordat alle werkgroepen in
het jubileumjaar voor extra kosten kwamen te staan werd dit bedrag in zijn
totaliteit echter overschreden. Dit betrof o.a. de Genealogiedag, de deelname
aan de Beurs Hardenberg Totaal enz. voor welke activiteiten niet gebudgetteerd
was.
·
In 2009 hielden we enkele speciale ledenacties waarbij
(nieuwe) leden een boek voor een speciale ledenprijs konden aanschaffen. Dit
betrof het Monumentenboek en het boek 100 jaar Hardenbergse Middenstand.
Van het totaal
hierdoor over 2009 ontstane tekort van
€ 8.991,43-- wordt
€ 4500,--, verband houdend met de ledenacties, ten laste van de
reserve
Publicaties gebracht en de resterende € 3991,43 ten laste van het vermogen.
Automatisering:
Ook in 2009 werd op dit terrein flinke vooruitgang gemaakt.
Een deel van de hardware werd vervangen
door modernere apparatuur.
De beveiliging van onze kostbare en
in omvang snel toenemende gegevensbestanden werd geoptimaliseerd door de
aanschaf van 2 externe verwisselbare harde schijven, met een capaciteit van elk
1 Terabyte en de bijbehorende back-up software. Dagelijks worden de toegevoegde
nieuwe gegevens automatisch verwerkt op de Back-up schijf. Wekelijks wordt deze
schijf verwisseld en 1 exemplaar buiten het gebouw bewaard zodat in geval van
calamiteiten de gegevensbestanden altijd zijn veiliggesteld.
Goede voortgang werd gemaakt met de
invoering van de gegevens in de Adlib Systemen voor Bibliotheek en Museum. Ruim
10 vrijwilligers werken aan de invoer van de gegevens van de museale objecten,
foto’s, boeken, archiefstukken enz.
Het doel van deze systemen is om de
gegevens zodanig gestructureerd vast te leggen dat ze voor medewerkers en bezoekers makkelijk
toegankelijk zijn.
Op termijn ligt het in de bedoeling
om deze gegevens ook via Internet beschikbaar te stellen.
Met het scannen van alle exemplaren
van "Rondom den Herdenbergh"
vanaf 1984 tot 2009 en het via de OCR techniek omzetten naar via de
computer leesbare en doorzoekbare bestanden, werd goede voortgang gemaakt. Naar
verwachting kan dit project in de loop van 2010 worden afgesloten. Vanaf 2009
wordt "Rondom den Herdenbergh" in digitaal formaat via Drukkerij OLBO
ontvangen. Na voltooiing van dit project kunnen Redactieleden en onderzoekers
dus eenvoudig zoeken binnen deze omvangrijke bron van historische artikelen.
Pogingen worden in het werk gesteld
om onze omvangrijke collectie kranten (ongeveer 150.000 pagina’s) op de zelfde
wijze te digitaliseren en doorzoekbaar te maken. Vanwege het grote formaat van
deze pagina’s kan dat niet in eigen beheer gebeuren. Het laten uitvoeren door
een professioneel bedrijf is heel kostbaar. ( +/- € 55.000,-- ) Getracht wordt
hiervoor sponsoren te vinden.
Ook de vastlegging van genealogische
gegevens in het ProGen systeem wordt constant gewerkt. Dit jaar konden daar ook
de gegevens van de Burgerlijke Stand van de voormalige Gemeente Avereest aan
toegevoegd worden zodat daarmee alle genealogische gegevens van de hele
Gemeente Hardenberg beschikbaar zijn .
2. ACTIVITEITEN IN
2009.
11 Maart 2009 hielden we onder grote belangstelling onze Ledenvergadering in zaal Mulder te Baalder.
Voorzitter Rieks Bulthuis kon een volle zaal met leden
verwelkomen. In zijn openingstoespraak memoreerde hij de geschiedenis van de
25-jarige vereniging te beginnen met de oprichtingsdatum 16 januari 1984 en het
toen geformuleerde doel van de vereniging: “De
vereniging heeft ten doel het bevorderen van de studie en het verbreiden van de
kennis van de geschiedenis van Hardenberg en omgeving, in de ruimste zin
genomen, en het functioneren als ontmoetingspunt voor allen, die zich bij de
geschiedenis van Hardenberg en omgeving betrokken voelen”. De Vereniging
heeft ups en downs gekend maar bloeit op dit moment als nooit te voren met 10
werkgroepen die zich op diverse terreinen inzetten om bovenstaande doelstelling
te realiseren. De Vereniging telt momenteel 1750 leden. Het door Penningmeester Dieky Reefman gepresenteerde Financieel verslag
van 2008 en de begroting voor 2009 werden met algemene stemmen goedgekeurd. De
penningmeester werd decharge verleend op voorstel van de kascontrole commissie 2008 bij monde van Mw. H. Vasse-Ramaker. Het door secretaris
Fred Hamhuis gepresenteerde Jaarverslag
over 2008 werd eveneens met algemene stemmen goedgekeurd.
Bij de Bestuursverkiezing
werd afscheid genomen van Jan Plaggenmarsch. Harry Hindriks werd door de
vergadering tot Voorzitter gekozen. Hennie Reinders
werd als bestuurslid herkozen.
Na de pauze volgde een optreden van de leden van de Werkgroep Dialect met sketches in Saksische streektaal die met veel
humor werden gebracht. De Werkgroep werd met applaus beloond voor hun optreden.
Op 23 April
2009 hielden we onze jaarlijkse Vrijwilligersavond in zaal Lenters aan de
Grote Beltenweg te Rheeze: een gezellige avond met hapjes en drankjes en een
optreden van goochelaar Jan Koster uit Bergentheim.
Op 12 Mei namen
we weer deel aan de Aaltje Kraakdag met een lezing door Harry Hindriks in de
Stephanuskerk en open huis van het Museum.
12 september. werd de
grote dag in de jubileumviering: In combinatie met de Open Monumentendag werd een activiteitendag georganiseerd in heel het centrum. De officiële opening werd op
de nieuwe markt verricht door
Burgemeester Bert Meulman. Vanaf de
stadsmolen op de Brink tot en met het Kerkhof Nijenstede aan de Stationsstraat
vonden overal activiteiten plaats variërend van optredens van de Schutterij uit
Uelsen, Oudhollandse spelletjes door kinderen van de basisschool, optreden op
diverse plaatsen van meerdere toneelverenigingen uit de Gemeente Hardenberg,
een tentoonstelling met foto’s en informatie over vroegere begrafenisrituelen
op het Kerkhof enz..
In het Museum werd een permanente tentoonstelling geopend
van historische geografische kaarten van de Vechtstreek. De hele dag door
trokken de activiteiten een zeer groot publiek. De speciale jubileum commissie
kan met voldoening terug zien op deze dag.
3.
WERKGROEPEN:
Redactie Rondom
Ons Verenigingsblad onderging een
forse facelift door over te gaan op een ander formaat en van zwart/wit naar
kleur. De redactie slaagt er in een zo groot aantal interessante historische
artikelen te produceren dat er behoefte is aan meer ruimte. Als proef werd het
laatste nummer van 2009 uitgebreid met 4 pagina’s. Dit geeft de mogelijkheid om
het blad gevarieerder en aantrekkelijker te maken met artikelen “voor elk wat
wils”. Helaas hangt zoals aan alles ook hier een prijskaartje. Daar is op dit
moment geen financiering voor. Die financiering zou wel gevonden kunnen worden
indien we het ledenaantal zouden kunnen verhogen van de huidige 1750 naar b.v.
2000. Daartoe zullen in 2010 acties
worden ondernomen.
Besloten werd om de Rubriek
Stephanoten (Bestuursmededelingen) vanaf 2010 als losse bijlage op gewoon
papier in zwart/wit bij te voegen. Dit is goedkoper, geeft meer ruimte voor de
mededelingen van bestuur en werkgroepen en levert een extra pagina op voor redactionele
historische artikelen.
Eindredacteur Klaas Oosterkamp die
gedurende vele jaren deze functie voortreffelijk vervult heeft, besloot dat het
nu tijd werd om het stokje over te dragen. Hij blijft zijn werk als lid van de
redactie gelukkig wel voortzetten.
Redactielid Erwin Wolbink wed bereid
gevonden om de functie van Eindredacteur op zich te nemen.
Werkgroep
Museum en tentoonstellingen.
De Werkgroep
maakte tijdens het Museumweekend op 4
april een nieuwe start van het
expositieseizoen 2009 met de wisseltentoonstelling “In de kraam uit de kraam”
Op 1, 2 en 3 oktober nam de Werkgroep deel aan jubileumdagen van de Begrafenis Vereniging Hardenberg in het LOC
in het kader van hun 50-jarig bestaan. In een mooie stand werden foto’s en objecten van vroeger
begrafenisrituelen vertoond.
In de bibliotheek in het LOC werden diverse vitrines
ingericht met voorwerpen en kleding uit onze collectie. De expositie in het
Historisch Informatie Punt in de bibliotheek werd elk kwartaal opnieuw
ingericht. Ook in Clara Feyoena Heem en de Zwieseborg werden vitrines
ingericht.
11 November werd een
unieke dag in de jubileumviering door de organisatie van een Modeshow van
Kleding uit de collectie NIjenstede. In een wervelende show werd historische klederdracht
en hedendaagse kleding vertoond in de podiumruimte van het LOC in samenwerking
met Alfa College en diverse Hardenbergse kleding zaken. Het geheel werd
vakkundig aan elkaar gepraat door lady speaker Riet Strijker, conservator van het Museum te Almelo die de werkgroep ook
geholpen heeft bij het organiseren van de show. Een groot aantal vrijwilligers
en leerlingen van het Alfa college zorgden achter de schermen voor het
omkleden, het kappen en het opmaken van de modellen. De show trok een zeer groot publiek. RTV
Hardenberg maakte van deze happening een video uitzending die in Januari 2010
werd uitgezonden.
Werkgroep Kleppertoer.
Op 6 Mei begon de Werkgroep Kleppertoer het seizoen 2009
met de Try-outs en de Promotietoer. Dit jaar voerde een prachtige en
informatieve toer door het Vechtdal tussen Hardenberg en Dalfsen en een
koffiestop in het mooie dorp Hoonhorst. Het werd een zeer succesvol jaar met
meer dan 4000 deelnemers
Werkgroep Genealogie.
Deze werkgroep komt elke dinsdagavond bijeen in de studiezaal.
Goede voortgang werd gemaakt met het vastleggen van alle genealogische gegevens uit de Gemeente Hardenberg en omgeving.
Als eenmaal de familiestamboom is uitgezocht en samengesteld ontstaat de behoefte om deze stamboom te verlevendigen met allerlei andere gegevens van de personen uit de stamboom zoals (familie) foto’s, familieadvertenties, krantenartikelen, foto’s van grafstenen enz. Steeds meer van deze informatie wordt gedigitaliseerd en is eenvoudig op b.v. familienaam te doorzoeken.
Op 1, 8 en 17 april werd in het kader van het Project “Ken je Kunst” van
de Gemeente Hardenberg een cursus
Stamboomonderzoek gegeven aan leerlingen van groep 7 en 8
van de Basisscholen.
Op 31 oktober organiseerde
de Werkgroep Genealogie een speciale
Genealogie dag in zaal Mulder te Baalder waaraan door veel collega verenigingen
uit de omgeving met stands werd deelgenomen. Op deze dag werd ook het tweede
kwartierstatenboek bestaand uit 58 kwartierstaten uitgereikt aan Janny
Luisman-de Jonge. Veel informatie werd verstrekt en veel contacten gelegd.
Werkgroep
Kerkhof Nijenstede:
Deze werkgroep werkte ook in 2009 verder aan het onderhoud van het historische kerkhof Nijenstede aan de Stationsstraat welke begraafplaats de status van Gemeentelijk Monument heeft. De plannen om het voormalige baarhuisje te herbouwen en daar een informatiecentrum van te maken kregen in 2009 verder gestalte. In samenwerking met de Stichting Terebinth/RIBO, is een aanvraag ingediend bij LEADER Noord Oost Overijssel voor subsidie voor dit project. Het totale project omvat het herstel van de toegangspoort en de kerkhofmuur, de herbouw en inrichting van het baarhuisje en het verbeteren van het pad over het kerkhof. De bedoeling is om dit historische kerkhof als groene long in de oprukkende bebouwing in stand te houden en toegankelijk te maken voor wandelaars, recreanten en scholieren. De werkgroep moest in 2009 helaas afscheid nemen van 2 trouwe vrijwilligers door het overlijden van de leden G.J. Geertman en D.W. Runhaar.
Werkgroep Excursies.
Op 12 juni namen 60 leden van de Historische Vereniging
Hardenberg e.o. deel aan de jaarlijkse excursie die dit jaar eerst naar het
Duitse Wietmarschen voerde. Hier werd in het “Alte Packhaus”, nu museum van de
plaatselijke Heimatverein, koffie “mit Kuchen” genuttigd en werd de mooie Stiftskerk bezocht.
Daarna werd een bezoek gebracht aan Lingen. Hier werd het
Emsland Museum bezocht met o.a. exposities gewijd aan de lokale historie en een
speciale expositie over Calvijn. De lunch, bestaande uit een historisch
Kivelingen essen, herinnerend aan de vroegere schutterij van de stad, werd
gebruikt in een restaurant aan de markt. Aansluitend werd onder deskundige
leiding een Stadtfuehrung gevolgd (rondleiding door de historische binnenstad) of door de liefhebbers
gewinkeld.
Op de terugweg werd voor een verfrissing gestopt bij de
molen van Bels.
Wekgroep Fotografie.
Deze werkgroep die begin 2009 opnieuw werd opgestart had een succesvol jaar. Elke week wordt een foto gepubliceerd op de kabelkrant van RTV Hardenberg en in De Toren. Heel veel reacties komen hierop binnen van mensen die personen of objecten op de foto herkennen.
Veel mensen komen langs met hun fotoboeken waaruit waardevolle foto’s worden geselecteerd en gedigitaliseerd. De collectie beeldmateriaal neemt daardoor in snel tempo toe.
Het jubileumjaar
werd op 28 en 29 december afgesloten door
de Werkgroep Fotografie met fotoherkenningsdagen in de studiezaal. Op panelen
en in mappen werden foto’s getoond. Op de bijbehorende genummerde lijsten konden
de namen van personen worden ingevuld. Ook hier was weer veel publieke belangstelling.
Grote hoeveelheden foto’s werden gescand, verbeterd en geregistreerd in het Adlibsysteem. Het registreren van foto’s met de bedoeling om later (via internet) op de opgebouwde bestanden eenvoudig en gestructureerd te kunnen zoeken op allerlei ingangen zoals familienaam, woonplaats, onderwerp enz. vergt veel denkwerk over de opzet van een dergelijk systeem waarbij al doende de nodige kennis wordt verkregen. Voortschrijden inzicht leidde in deze aanloopfase soms tot het opnieuw starten van een project en vergde daardoor dan ook veel inspanning van de leden van de werkgroep.
Werkgroep Registratie Grafstenen
In 2010 is gestart met een nieuwe werkgroep die tot doel heeft de grafstenen van alle Kerkhoven in de Gemeente Hardenberg te fotograferen en te registreren zodanig dat eenvoudig op naam gezocht kan worden. Inmiddels zijn de kerkhoven aan de Stationsstraat en de Bruchterweg te Hardenberg afgerond en wordt er gewerkt aan de begraafplaatsen aan de Scholtensdijk te Heemse, te Lutten, Bergentheim en Avereest.
Werkgroep Dialect.
Veel tijd werd besteed aan de samenstelling van het programma voor de jaarvergadering in 2009.
De werkgroep kwam verder regelmatig bijeen en probeert de Saksische streektaal levend te houden. In "Rondom den Herdenbergh" verschijnen als resultaat artikelen onder de titel “Plat Neis”
Werkgroep Gesproken woord.
Er wordt gezocht naar een vrijwilliger die het belangrijke werk van deze werkgroep wil coördineren. De bedoeling is om oudere inwoners te bezoeken en hun verhalen te registreren. Er zijn plannen om deze registratie op een digitaal medium te gaan doen in plaats van op de tot nu gebruikte magneetbandjes.
De
Historische Vereniging neemt verder deel in diverse externe groepen:
Gemeente Hardenberg
Met het College van B&W en ambtenaren van de Gemeente
Hardenberg werd regelmatig en plezierig
overleg gepleegd o.a. met de Wethouders en de afdeling Kunst en Cultuur over
zaken als het door ons gebruikte pand Voorstraat 34, subsidiemogelijkheden
zoals Projectsubsidie, Aaltje Kraakdag, Kerkhof Nijenstede, uitbreiding van het
Museum enz.
Klankbordgroep
Masterplan Centrum
Ook dit jaar namen we deel in deze externe klankbordgroep van de Gemeente Hardenberg. We volgen daar de ontwikkelingen van de bouwactiviteiten in het kader van het Masterplan in Hardenberg Centrum waarbij uiteraard vooral gelet wordt op het waar mogelijk behouden van nog aanwezige historische objecten.
Werkgroep
Straatnamen
Deze werkgroep adviseert het College van B&W betreffende de naamgeving van (nieuwe) straten. Namens de Historische Vereniging Hardenberg e.o. neemt Arjan Barnard deel in deze werkgroep
Platform
Historische Verenigingen in de Gemeente Hardenberg
Dit Platform, bestaande uit de Verenigingen en Stichtingen uit Dedemsvaart, Hardenberg, Gramsbergen en Slagharen en Sibculo, fungeert als aanspreekpunt voor de Gemeente Hardenberg. De samenwerking begint steeds meer vorm te krijgen en er wordt nu met een vast secretariaat gewerkt. Het Platform komt 4 keer per jaar bij elkaar. Waar mogelijk en nuttig wordt samengewerkt en kennis uitgewisseld b.v. op het gebied van automatisering en het op uniforme en uitwisselbare vorm vastleggen van gegevens.
Onder regie van het Platform functioneren 2 Werkgroepen:
·
Werkgroep Open Monumentendag
Bij de organisatie van de jaarlijkse Open Monumenten dag is de ondersteuning door de Gemeente Hardenberg teruggebracht tot het verstrekken van een financiële bijdrage en het facilitair ondersteunen. Deze werkgroep functioneert nu als een sub-groep van het Platform Historische Verenigingen in de Gemeente Hardenberg. Het thema voor 2009 was “kaarten” in alle mogelijke vormen. Er werd een permanente expositie gemaakt van historische landkaarten van onze omgeving. Vanaf 2010 maken Henk Altena en Lucas Odink deel uit van deze werkgroep.
·
Ad-hoc werkgroep Canon van Overijssel
In aansluiting op de Canon van Nederland wordt op initiatief van de IJssel academie te Deventer gewerkt aan de Canon van Overijssel. Binnen die Canon is er mogelijkheid om per streek, Gemeente of Vereniging een eigen Canon in te brengen. In het Platform overleg is besloten om voor de gehele Gemeente Hardenberg gezamenlijk een Canon voor de Gemeente Hardenberg op te zetten. De Canon wordt gemaakt in de vorm van een Website die qua vorm en opzet geheel aansluit bij de landelijke canon. Harry Hindriks coördineert de werkzaamheden van deze groep.
Heemnaobers:
Het doel van de werkgroep de Heemnaobers is o.a. om in het grensgebied de kennis van de streekgeschiedenis te bevorderen, het verzamelen en bewaren van oudheidkundige voorwerpen, het instandhouden van de Saksische streektaal en het organiseren van exposities, bijeenkomsten, excursies en uitgeven van publicaties.
Leden Verenigingen zijn vrijwel alle Historische Verenigingen en Heimat Vereine aan weerszijden van de grens tussen Twenthe en Drente. Onze vereniging wordt vanaf dit jaar vertegenwoordigd door Lucas Odink en
Koop Drenth.
KCO
Museumoverleg Vechtdal.
In dit overlegplatform van alle Cultuurhistorische verenigingen in het Vechtdalgebied wordt met het KCO (Kunst en Cultuur Overijssel) 2 maal per jaar gesproken over ontwikkelingen op dit terrein. In samenwerking met KCO worden cursussen en bijeenkomsten georganiseerd. Het KCO kan kennis aan de verenigingen leveren via de Museumconsulenten. Onze Vereniging wordt vertegenwoordigd door Gerry Stoel en Fred Hamhuis
HCO Zwolle.
Met het Historisch Centrum Zwolle wordt contact onderhouden over diverse onderwerpen o.a. over het HCO project voor een Provincie brede nieuwe website “ Mijn Stad, Mijn Dorp”. Het is de bedoeling dat deze website gaat dienen als een gemeenschappelijk digitaal platform voor alle Overijsselse Historische Verenigingen voor publicatie van hun historisch materiaal zoals documenten , foto’s enz.
Hardenberg, maart 2010. Fred Hamhuis, Secretaris