Nieuws 2007

Nieuwjaar - Namens het bestuur van de Historische Vereniging Hardenberg wensen we al onze websitebezoekers een bijzonder gelukkig, gezond, voorspoedig en vooral historisch 2008 toe!

Gesloten - De studiezaal is tijdens de feestdagen gesloten. We zijn wel open op 24 en 28 december 2007 en op 3, 4 en 5 januari 2008 van 09.00 - 12.00 uur. De andere dagen in deze weken dus gesloten.

Stephanoten - In het vierde nummer van Rondom den Herdenbergh werden de volgende mededelingen van het bestuur gepubliceerd, de Stephanoten.

Begraafplaats Bruchterweg - De heer Grimmerink heeft veel informatie toegevoegd op de site van de begraafplaats Bruchterweg. Neem een kijkje.

Lezing - Woensdag 14 november hielden we onze eerste lezingavond van dit seizoen in de bovenzaal van de Zwieseborg aan de Gramsbergerweg. Spreker was oud-genieofficier, de heer D. Boekema van de Menno van Coehoorn Stichting, een stichting die zich bezig houdt met het behoud en de kennis van het militaire erfgoed in Nederland. Hij hield voor een aandachtig gehoor een diepgaand verhaal over het onstaan van de Loozense Linie en de Schans te Venebrugge. Daarbij kwamen de achtergronden van de 80-jarige oorlog en de Franse bezetting aan de orde die de aanleiding vormden tot de aanleg van deze verdedigingswerken. Het waterschap Velt en Vecht gaat de meander van de rivier de Vecht en een deel van de linie weer in originele staat herstellen.

Beurs - De Historische Vereniging Hardenberg en omgeving nam op 4, 5 en 6 oktober met een fraaie stand deel aan de beurs Wonen Totaal in de Evenementenhal. Gerrie Stoel-Sierink en Ge van den Poll Braakman trokken veel aandacht van standhouders en bezoekers door hun rondwandeling op de beurs in fraaie kleding uit de collectie Nijenstede. De beurs was voor ons zeer succesvol o.a. doordat meer dan 30 nieuwe leden konden worden ingeschreven.

Zaterdag 20 oktober was de laatste officiële rit van de Kleppertoer 2007. De Kleppergroep van de Historische Vereniging Hardenberg e.o. kan terugkijken op een succesvol seizoen. Ruim 3500 passagiers maakten de tocht mee en dat is een geweldig record. Vorig jaar was er ook al een record met 2600 passagiers. Zo'n zeventig ritten met bussen van de firma Sickman waren er nodig om dit aantal te vervoeren. De rit was dit jaar naar Drenthe en met name naar de nieuwe gemeente Coevorden. Deze historische stad werd aangedaan, evenals de oude en nieuwe dorpen met veel geschiedenis en natuurschoon. De gidsen hadden de tocht goed voorbereid en vertelden onderweg veel wetenswaardigheden. Ook wezen zij op interessante punten en dat maakte de toer interessant, leerzaam en gezellig. De voorbereidingen voor een nieuwe toer voor volgend jaar zijn in volle gang en de eerste groepsaanmeldingen zijn al binnen. De Kleppertoer heeft als onderdeel van de activiteiten van Hardenberg Promotion zijn plaats gevestigd. Als redenen voor het grote aantal deelnemers geeft de groep aan, de naamsbekendheid, de vervroegde start in het seizoen met Try-outs met vrijwilligers van de Historische vereniging, flinke deelname van groepen en extra bussen in de vakantieweken.

De gidsengroep met achter vlnr. Henny Reinders, Koop Drenth, Iet Dijkhuis, Jannie Luisman en Broer de Vries. Gehurkt: Casper Dijkhuis en Jan Hofsink.

Beurs 'Wonen Totaal' - Komende donderdag t/m zaterdag is de beurs Wonen Totaal in de Evenementenhal. Als Historische Vereniging doen wij daar ook aan mee. We hebben stand nummer 16. Elk dagdeel staan er 2 vertegenwoordigers van onze vereniging. In de drukkere uren lopen Gerrie Stoel en Ge van den Poll van de Tentoonstellingsgroep op de beurs rond in prachtige kledij uit de Nijenstede collectie.

Kleppertoer - In het kader van Hardenberg Promotion organiseerde de Historische Vereniging Hardenberg e.o. dit jaar voor de negende keer de Kleppertoer. De route ging dit keer naar Drenthe langs de historisch stad Coevorden en 13 dorpen. Op de zaterdagen 13 en 20 oktober zijn de laatste twee ritten van dit seizoen; de herfstkleurentochten langs dezelfde route. De kans is groot dat op 20 oktober de 3500e passagier instapt en dat is dan een record. Met recht kan dus gesproken worden van een succesvol seizoen. Voorbereidingen voor een nieuwe toer volgend jaar zijn in volle gang.

Begraafplaats Bruchterweg - Er zijn weer toevoegingen op de site zoals het familiegraf van burgemeester Schuite

Stephanoten - Binnenkort ligt het derde nummer van ons kwartaalblad 'Rondom den Herdenbergh' bij u in de bus. Bijgevoegd zijn de Stephanoten met nieuws van het bestuur en de werkgroepen. Deze nieuwtjes zijn ook online te lezen. Klik hier

Begraafplaats Bruchterweg - Weer veel toevoegingen op de site van de begraafplaats Bruchterweg. Neem een kijkje.

Monumenten - Vanaf zaterdag 8 september, de Landelijke Open Monumentendag, is de nieuwe website www.monumentaal-hardenberg.nl online. Deze website ondersteunt/begeleidt het komende jaar de wording van het boek 'Monumentaal Hardenberg'. Dit boek beschrijft de circa 180 gemeentelijke- en rijksmonumenten op het grondgebied van de gemeente Hardenberg. Alle monumenten worden in een cultuurhistorische context beschreven en kennen daarnaast een architectuurbeschrijving. Het boek zal rijk geïllustreerd worden met prachtige oude prentbriefkaarten van de monumenten en nieuwe kleurenfoto's. Om de voortgang van het project te kunnen volgen, heeft de Stichting Historische Projecten besloten een website te lanceren, waarop meer achtergrondinformatie te lezen is over het projecten en waar alle monumenten opgesomd staan die beschreven zullen worden. Daarnaast is er informatie te vinden over de auteurs, over het unieke samenwerkingsproject met alle historische verenigingen in de gemeente en ook de ondersteuning/sponsoring van diverse grote bedrijven (waaronder de gemeente Hardenberg i.h.k.v. het project Stark Wark).

Kleppertoer - Woensdag 29 Augustus was een feestelijke dag voor de Historische Vereniging en de Werkgroep Kleppertoer. De 3000ste deelneemster kon worden verwelkomt: een record!! De gelukkige was Mevr. S. v.d. Poll-Groote Brookhuis. Zij werd gefeliciteerd door Koop Drenth van de Kleppergroep, voorzitter van de Vereniging Rieks Bulthuis en Harry ten Brinke van de Stichting Hardenberg Promotie.

Stamboom - De genealogie van Derk (Lamberts) Zweers is bijgewerkt Kijk op de stamboompagina. Aanvullingen op de genealogie Zweers en andere families zijn van harte welkom op info@historiekamer.nl.

Begraafplaats Bruchterweg - De inventarisatie van de begraafplaats aan de Bruchterweg is weer nieuw leven ingeblazen. De heer Gerrit Willem Grimmerink heeft deze klus op zich genomen. Alle zerken worden gefotografeerd en op onze website geplaatst, voorzien van allerlei gegevens over de mensen die op deze begraafplaats hun laatste rustplaats vonden. Hebt u nog portretten van de overledenen dan kunt u deze opsturen naar info@historiekamer.nl of laten scannen in onze studiezaal. Neem een kijkje op de begraafplaats Bruchterweg.

Kleppertoer - Dinsdag 24 juli had de kleppertoer zijn 2000e pasagier. Het was dit keer een echtpaar omdat niet is te achterhalen wie van de twee het kaartje met het juiste nummer heeft. Zo werden dus Jan en Hennie Ziengs uit Erm uitgeroepen tot de 2000e pasagiers van 2007. Dat was bijna een maand eerder dan vorig jaar en dat geeft aan dat de toer dit jaar een geweldig succes is. We rijden in de vakantieweken met drie bussen op maandag, dinsdag en woensdag. Enkele plaatjes van de feestelijkheden rondom de 2000e.

Overdracht archiefstukken - De heer G. Kuipers was jarenlang hoofd voorlichting van de Gemeente Hardenberg. In 1984 nam hij samen met anderen het initiatief tot oprichting van de Historische Vereniging Hardenberg en Omgeving. En daarmee begon ook het bestaan van het verenigingsblad "Rondom den Herdenbergh" waarvan hij vanaf 1984 vele jaren eindredacteur was. Na zijn pensionering verhuisden hij en zijn vrouw naar Drenthe en onlangs verhuisden ze naar Meppel en werd het tijd om de archieven op te schonen. Het resultaat daarvan was dat de heer Kuipers op de jaarlijkse bijeenkomst van de herdenking van de Slag bij Ane een aantal tassen met documentatie uit de begintijd van onze Vereniging over kon dragen aan de huidige secretaris Fred Hamhuis. Een waardevolle bijdrage voor viering van het 25-jarig bestaan in 2009.

Genealogie - Op de stamboompagina is een nieuwe link naar de website van de familie Einhaus uit Slagharen te vinden.

Stephanoten - Er is weer nieuws van het bestuur en de werkgroepen. Klik hier

Foto's voor de Saxenburggroep - Op verzoek van de Saxenburg-groep heeft Gerrit Plaggenmarsch van onze werkgroep Fotografie een serie foto's uit onze collectie en eigen opnamen, die betrekking hebben op allerlei bekende punten in de Gemeente Hardenberg, bewerkt en uitvergroot tot A3 formaat en vervolgens geseald zodat ze geschikt zijn om op wanden te worden geëxposeerd. Het betreft 11 foto's in zwart wit ( uit het fotoarchief van de Historische Ver.) en 16 foto's in kleur (door hemzelf genomen) met onderwerpen variërend van de watertoren in Lutten, de Sint Lambertuskerk (in de volksmond ook wel het witte kerkje genoemd) in Heemse, het oude Gemeentehuis in Heemse, de Historiekamer, enz.). Het zijn prachtige afbeeldingen geworden die in de afdeling "De Esch" van Clara Feyoena Heem worden tentoongesteld zodat de bewoners die beelden uit hun vroegere leef- en werkomgeving kunnen herkennen.

Bezoek Historische Verein Recke - Zaterdag 12 mei bracht de Historische Verein in Recke bij Munster een bezoek aan Hardenberg en Dedemsvaart. Ze volgden daarbij het spoor van hun voorouders, de zogenaamde Hollandgänger, die als seizoenarbeiders uit de verarmde streken van Duitsland naar het rijke westen van Nederland trokken om daar te werken in de landbouw en de veenderijen. Velen van hen reisden via Nordhorn en Uelsen over Venebrugge en Hardenberg naar Dedemsvaart waar vandaan men per schip verder reisde. Het gezelschap maakte een stop bij de grensovergang en bij de oude havezate in Venebrugge, waar nu de familie Timmerman woont. Hier werden ze welkom geheten en toegesproken door Fred Hamhuis, secretaris van de Historische Vereniging Hardenberg. Hij vertelde hen over de historische rol van Venebrugge met de belangrijke Venebrugger Schans in oorlogstijd. Verder over het passeren van tienduizenden Hollandgänger op weg naar hun seizoenswerk en van de handelaren uit Kassel die hier met hun Hessenwagens hun koopwaar naar Nederland brachten en waaraan de Hessenweg van Hardenberg naar Zwolle nog steeds herinnert. Hierna vertrok het gezelschap naar Dedemsvaart om daar bij de Kalkovens de plek te zien waar hun voorouders scheep gingen. Een deel van het gezelschap was in prachtige historische klederdracht gekleed.

Website www.aaltjekraak.nl - Op 8 mei 2008 is het precies 300 jaar geleden dat Hardenberg volledig in vlammen opging. De brand werd veroorzaakt door weduwe Aaltje Kraak die een kandelaar in haar bedstee om liet vallen. De 300e verjaardag van de stadsbrand is aanleiding om na te denken over een fysieke en mentale plaats waar het bewustzijn over verdwijnend cultureel erfgoed in Hardenberg kan worden aangescherpt. Op een paar manuscripten na zijn er vooralsnog geen tastbare herinneringen over aan de brand waarbij destijds 105 van de 108 Hardenbergs woningen in vlammen op gingen. "Doden vielen er destijds niet trouwens", weet Erwin Wolbink, archivist namens de gemeente Hardenberg. Beeldend kunstenaar Arnoud Holleman lanceerde vorige week het eerste onderdeel van zijn kunstproject 'Monument voor het verdwenen Hardenberg' door het openen van de website www.aaltjekraak.nl
Aaltje Kraak was het die (per ongeluk) een kandelaar in haar bedstee liet opvallen, waardoor het Hardenberg van 1708 in lichterlaaie kwam te staan. Op de site zal te volgen zijn hoe er in het komende jaar gewerkt wordt aan een programma voor 8 mei 2008. Hoe en wat is nog niet bekend, maar die dag volgend jaar zal ondermeer bestaan uit een feest, lezingen en er zal een herinneringsplek worden onthuld voor verdwenen Hardenbergs cultuurgoed. In opdracht van de gemeente Hardenberg heeft kunstenaar Holleman een voorstel ingediend voor een plaats van herinnering. Of zoals de gemeente het omschrijft: een fysieke en mentale plaats om het bewustzijn voor verdwijnend cultureel erfgoed in Hardenberg aan te scherpen in een context die specifiek is voor Hardenberg, De gemeente stelt dat het verhaal van Aaltje Kraak aan de basis staat van een Hardenbergse mentaliteitsgeschiedenis die zich kenmerkt door het spanningsveld tussen bouw en sloop, vernieuwing en onttakeling. Dit spanningsveld is nog altijd voelbaar in de manier waarop Hardenberg zich vandaag de dag ontwikkelt tot een stad met regiofunctie.

Kleppertoer is weer gestart - Met twee try-outs met vrijwilligers van de Historische vereniging, de promotietoer met genodigden van het Klepperstadcomite en de eerste reguliere toer op 8 mei ging de negende Kleppertoer van start. De toer gaat dit jaar via Coevorden, langs Drentse dorpen met mooie boerderijen en natuurschoon. De gidsengroep heeft er weer een interessante gebeurtenis van gemaakt en de eerste reacties zijn erg positief. Vanaf nu zijn er elke dinsdag en woensdag tot 5 september ritten gepland. Verder vinden extra ritten plaats met gesloten groepen op door hen te bepalen tijdstippen. Informatie en kaartverkoop bij de oudheidkamer op werkdagen van 09.00 - 12.00 uur. Klik hier voor meer foto's van de nieuwe toertocht.

Stephanoten - In het eerste nummer van ons kwartaalblad 'Rondom den Herdenbergh' zijn als vanouds de mededelingen van het bestuur en de werkgroepen in de 'Stephanoten' te lezen. Deze zijn ook op onze site te raadplegen, klik hier voor Stephanoten 1e kwartaal 2007.

Vrijwilligersavond - Op 29 maart hielden we de jaarlijkse avond voor de vele vrijwilligers van onze Vereniging in zaal De Esch. Voorzitter Rieks Bulthuis kon ongeveer 90 deelnemers welkom heten. Koop Drenth kondigde namens de Werkgroep Kleppertoer aan dat de vrijwilligers gedurende de try-out toers op 1 en 2 mei voor een gereduceerd tarief deel konden nemen aan de toer waarvoor veel belangstelling bleek te bestaan. Het Duo Aalt Westerman en Diny Bijker uit Nieuwleusen zong voor ons liedjes in het dialect over plaatsen in het Vechtdal en toonde door hun gemaakte videoclips van hun songs o.a. over Hardenberg. In de pauze en na afloop was er ruim tijd voor onderlinge ontmoeting en bijpraten in een gezellige sfeer met een hapje en een drankje.

Dialect - Help, 'n moes in mien huus! - Prof. dr. Pieter van Reenen zette de herkomst van dialectwoorden met de klank van uu en oe uiteen. Politiek en religie hebben hier in het verleden een grote rol in gespeeld, m.n. in de kerkelijke geschiedenis. Het verschil in uitspraak tussen huus en hoes valt terug te voeren op de tegenstelling tussen Hollands/gereformeerd en Spaans/katholiek. Holland wordt in 1600 overspoeld met migranten, waaronder mensen die huis niet met een uu uitspraken, de huus-uitspraak is waarschijnlijk ook een reactie geweest op de allochtone uitspraken. Prof. Kloeke heeft de verschillen in 1920 op de fiets ontdekt. Deze vallen samen met de grens tussen Salland en Twente/Bentheim. Op oude kaarten van zijn hand zijn de verschillen goed te zien. In Twente zegt men “hoes” evenals in Vriezenveen, Den Ham, Radewijk en Gramsbergen. In Hardenberg, Heemse, en Mariënberg zegt men “huus”. Na de lezing brachten de dames Henny Reinders en Janny Luisman-de Jonge op luimige wijze een samenspraak ten gehore over het gebruik van ons dialect.

Lezing dialect - Help, 'n moes in mien huus! Op dinsdag 20 maart a.s. (20.00 uur in De Schakel aan de Lage Doelen 5, Toegang gratis) organiseert de HISTORISCHE VERENIGING HARDENBERG EN OMGEVING in samenwerking met VU podium een lezing door prof.dr. Pieter van Reenen (VU) over het Sallandse dialect. In het Overijsselse Salland hebben de dialecten een opvallend verschil in uitspraak met de andere Nederlandse streektalen. Waar overal elders huis altijd rijmt op muis, of het nu als hoes en moes wordt uitgesproken of als huus en muus, is dat in Salland anders. Daar wordt namelijk huus en moes gezegd. Van Reenen doet in zijn lezing verslag van de speurtocht naar het ontstaan van dit verschil. De tocht leidt onder andere van Holland naar de Overijsselse dorpen Den Ham, Gramsbergen en Vriezenveen, en van de moderne dialecten naar die van de middeleeuwen. Erasmus komt aan het woord als taalkundige, en uitvoerig wordt stilgestaan bij gebeurtenissen uit de tijd van Johan van Oldenbarnevelt en Maurits. Uiteindelijk blijkt dat het verschil in uitspraak tussen huus en moes is terug te voeren op de tegenstelling tussen Hollands/gereformeerd en Spaans/katholiek.

Algemene Leden Vergadering - Dinsdag 27 februari 2007 hielden we onze Ledenvergadering in gebouw De Schakel. De zaal was bomvol en de aanwezigen kwamen duidelijk niet allemaal voor de afhandeling van het huishoudelijk gedeelte, maar voor de lezing die Mw Sieny Kampman-Veldsink na de pauze zou houden over Clara Feyoena van Raesfeldt. Interim voorzitter Arjan Barnard heette iedereen hartelijk welkom en was verheugd over de grote belangstelling. De behandeling van de Rekening over 2006, de Begroting voor 2007 en de Balans verliep vlot. De financiën van de vereniging vertonen een gezond beeld en de leden hadden daarover dan ook geen opmerkingen. De Kascontrole commissie bestaande uit Mw. Gees Dekker en de heer Hendrik Jan Zandman deelde bij monde van de heer Zandman mee dat de stukken in orde waren bevonden. De penningmeester Dieky Reefman werd hiermee decharge verleent. In de kascontrole Commissie voor 2007 werd naast H.J. Zandman benoemd Mevr. Hennie Vasse-Ramaker. Secretaris Fred Hamhuis lichtte het uitgereikte Jaarverslag 2006 nader toe met enkele PowerPoint plaatjes waarin de organisatie van de vereniging en de belangrijkste bestuursbesluiten en activiteiten van de werkgroepen werden weergegeven. Hij memoreerde o.a. het besluit om de werkgroepen meer op afstand aan te sturen, de doorgevoerde taakverdeling binnen het bestuur waardoor elk bestuurslid verantwoordelijk is voor 1 of meerdere taken binnen het bestuur en de nieuwe procedureafspraken over de afhandeling van facturen, declaraties enz. die uitsluitend via de penningmeester mogen worden afgehandeld. De leden stemden bij acclamatie in met de benoeming van H. Bulthuis tot voorzitter van de Historische Vereniging Hardenberg en Omgeving.

De nieuwe voorzitter lichtte nog kort toe welke activiteiten er dit jaar zullen worden ondernomen rond de herdenking van het feit dat het 200 jaar geleden is dat Clara Feyoena is overleden. Zo zullen waarschijnlijk in juni 1 of meerdere bustochten worden georganiseerd naar de geboortestreek van Clara Feyoena en zal er rond haar sterfdatum 1 of 2 september een herdenkings bijeenkomst plaats vinden waarbij o.a. een beeld van Clara Feyoena zal worden onthuld. De secretaris wijst nog op de lezingavond op 20 maart waar Prof van Renen zal spreken over het gebruik van uu en oe in het Saksisch dialect en op de vrijwilligersavond op 29 maart.

Na de pauze houdt Mevr. Sieny Kampman-Veldsink een lezing over het leven van Clara Feyoena, een leven met vreugde en verdriet waarin ze uitgroeide tot een belangrijke figuur in de Heemser gemeenschap en tot een ook nu nog bekend dichteres die we tegenwoordig vooral nog kennen door haar in het Liedboek voor de Kerken opgenomen gezang "Wij knielen voor Uw zetel neer". De boeiende en ontroerende lezing werd door de aanwezigen met applaus beloond. Een waardig begin van de herdenking van Clara Feyoena in dit herdenkingsjaar. Voorzitter Arjan Barnard bedankte iedereen voor de aanwezigheid en wenst hen wel thuis en hopelijk tot volgend jaar.

Cursus voor suppoosten Museum - In de maand februari werd een 2-daagse cursus voor de vrijwilligers-suppoosten georganiseerd onder de titel ”Klantvriendelijk ontvangen van bezoekers.” Omdat er per cursus maximaal 15 personen konden deelnemen werd de cursus door 2 afzonderlijke groepen gevolgd. De cursus kon worden aangeboden met ondersteuning van Kunst en Cultuur Overijssel en met sponsoring van de Woningbouwvereniging De Veste. Docenten waren Mevr. Janna van de Berg en de Heer Jan Swagerman. De cursus werd door de deelnemers als zeer succesvol ervaren. Bij het tijdens de rondleiding om beurten vertellen van een verhaal aan de collega suppoosten bleken we een groot potentieel aan verhalen vertellers onder ons te hebben. Het was zeer leerzaam, de suppoosten die anders in koppels van 2 functioneren, zien en spreken elkaar dus maar heel weinig. Nu kon veel informatie worden opgedaan van de docenten en van de collega’s en de cursus zal ongetwijfeld een positief effect hebben op hun belangrijke werk als gastheren en -vrouwen van ons museum. Naast leerzaam waren deze dagen ook erg gezellig door het onderling contact en de goede verzorging door “Anne’ Keuken” Later dit jaar zal nog een cursus worden georganiseerd voor de tentoonstellingsgroep getiteld “Hoe maak ik een tentoonstelling?” De cursussen vormen een kwaliteits impuls die ongetwijfeld hun nut zullen bewijzen. Klik hier voor foto's

Studiezaal gesloten - De studiezaal is donderdag 15 februari gesloten in verband met de cursus van het KCO aldaar. Ook op dindsdagavond 27 februari zijn we gesloten in verband met de jaarvergadering van de Historische Vereninging.

Stormschade kerkhof Nijenstede - Foto's van de schade aangericht door een afgewaaide boomtak op donderdag 18 januari 2007 - klik hier

Dialect - Foto's van de cursus “Hardenbergse taal en cultuurgeschiedenis” - klik hier

Nieuws 2007

Oud Nieuws